Więźba CNC czy tradycyjna – co się opłaca wykonawcy?

Oferta na więźbę z CNC prawie zawsze wygląda na droższą od zakupu samego drewna w tartaku. Tyle że wykonawca nie płaci za metr sześcienny drewna. Płaci za gotowy, zamknięty dach – razem z dniami pracy cieśli, poprawkami, odpadem i tym, ile czekają na niego kolejne ekipy.

Poniżej rozkładamy ten koszt na części. Bez marketingowych obietnic: są dachy, przy których prefabrykacja wychodzi wyraźnie taniej, i takie, przy których różnica jest niewielka.

Co tak naprawdę porównujemy

Klasa drewna w obu wariantach może być identyczna, np. C24. Różnica nie leży w materiale, tylko w tym, gdzie i jak powstają połączenia.

W wariancie tradycyjnym cieśla dostaje na budowę belki o surowej długości. Na miejscu trasuje, przycina, wycina zaciosy i dopasowuje kolejne elementy. Przy więźbie z CNC ta praca jest wykonana wcześniej, w hali: centrum obróbcze tnie i frezuje każdy element według modelu 3D, a na budowę trafia komplet ponumerowanych części z rysunkiem montażowym.

Żeby uczciwie porównać oba warianty, trzeba więc policzyć nie tylko drewno, ale pięć składników:

• drewno razem z zapasem na błędy i docinki,
• robociznę przy przygotowaniu elementów,
• czas, przez który ekipa jest zajęta na tym dachu,
• odpad i jego wywóz,
• ryzyko poprawek.

Drewno: ta sama klasa, inna ilość

Przy więźbie docinanej na budowie drewno zamawia się z zapasem. Belki są w standardowych długościach, a z każdej trzeba wyciąć element o konkretnym wymiarze – resztę zwykle trudno wykorzystać. Do tego dochodzi zapas „na wszelki wypadek”, bo brak jednej krokwi potrafi zatrzymać ekipę na pół dnia.

Przy CNC zamówienie wynika z modelu. Program zna każdy element i układa rozkrój tak, żeby z dostępnych długości wyciąć jak najwięcej części. Na budowę jedzie dokładnie to, co jest potrzebne.

*Przykład dla prostego dachu dwuspadowego na domu jednorodzinnym. Przy dachach wielospadowych różnica zwykle rośnie.

Robocizna i czas ekipy

Najwięcej czasu przy tradycyjnej więźbie nie zajmuje samo składanie, tylko przygotowanie: mierzenie, trasowanie, cięcie i dopasowywanie połączeń. Każde z nich wymaga doświadczonego cieśli – a ten jest dziś najdroższym i najtrudniej dostępnym członkiem ekipy.

Przy elementach z CNC ta praca jest już zrobiona. Ekipa rozkłada paczki, odczytuje numery z rysunku montażowego i składa konstrukcję w zaplanowanej kolejności. Nie oznacza to, że cieśla przestaje być potrzebny – ale jeden doświadczony fachowiec może poprowadzić montaż z mniej doświadczonymi pomocnikami.

Najdroższy na budowie jest dzień ekipy, która czeka albo poprawia. Prefabrykacja skraca właśnie ten czas.

Jest też koszt, którego nie widać w kosztorysie dachu. Dach zamknięty kilka dni wcześniej to wcześniejsze wejście dekarzy, instalatorów i tynkarzy. Na budowie z napiętym harmonogramem kilka dni mniej na ścieżce krytycznej bywa warte więcej niż cała różnica w cenie więźby.

Poprawki, czyli koszt, którego nikt nie planuje

Błąd w więźbie tradycyjnej zwykle wychodzi dopiero przy składaniu. Krokiew nie siada na płatwi, kosz nie schodzi się z narożem, murłata okazuje się krzywa. Każda taka sytuacja to przestój, dodatkowe cięcie, a czasem dokupienie drewna.

Przy CNC większość takich problemów da się złapać wcześniej – w modelu 3D, zanim maszyna wykona pierwsze cięcie. Dlatego tak ważne są pomiary budynku przed produkcją: model musi odpowiadać temu, co faktycznie stoi na placu, a nie tylko temu, co jest w projekcie.

Kiedy CNC opłaca się najbardziej

Z naszego doświadczenia prefabrykacja daje największą przewagę przy:

• dachach wielospadowych, z koszami, narożami, lukarnami i nietypowymi kątami – tam ręczne trasowanie trwa najdłużej i najłatwiej o błąd,
• powtarzalnych budynkach, czyli osiedlach, zabudowie szeregowej i bliźniaczej – ten sam model daje identyczny komplet dla każdego budynku,
• napiętym harmonogramie, gdy dach jest na ścieżce krytycznej inwestycji,
• brakach kadrowych, gdy na budowie nie ma kilku doświadczonych cieśli.

Kiedy różnica jest niewielka

Przy prostym dachu dwuspadowym, który stawia zgrana ekipa z własnym cieślą, przewaga CNC jest mniejsza. Nadal zostaje krótszy czas na dachu, mniej odpadu i dokumentacja w komplecie, ale oszczędność na samej robociźnie może być skromna. W takiej sytuacji warto po prostu porównać obie oferty na konkretnym projekcie.

Jak policzyć to na własnym dachu

Najprościej zestawić dwie oferty dla tego samego projektu:

1. W wariancie tradycyjnym policzyć drewno z zapasem, robociznę cieśli za przygotowanie i montaż, liczbę dni ekipy na dachu oraz wywóz odpadu.
2. W wariancie CNC wziąć cenę kompletu z wyceny i dodać robociznę samego montażu.
3. Do obu dopisać realny koszt dnia przestoju dla kolejnych ekip – na wielu budowach to on przesądza o wyniku.

W wycenie więźby CNC podajemy cenę kompletu, zestawienie elementów i termin produkcji, więc takie porównanie zajmuje kilkanaście minut. Co przesłać, żeby dostać wycenę bez dopytywania, opisujemy w poradniku Wycena więźby dachowej – jakie pliki przygotować?. Jeśli projekt jest gotowy, można go wysłać od razu przez formularz wyceny.